Yaşamda ve ölümde mersin ağacı 

Mersin ağacını birçoğumuz severiz… Bizim neslin bireyleri hatırlayacaklardır okul kantinlerinde bu ağacın meyvesi yanında muşmula meyvesi de bizlere satılıyordu… O zamanlar şişede sular yoktu… Meyveleri yedikten sonra ağzımızda oluşan burukluğu gidermek için, okul bahçesindeki sıra sıra musluklardan avucumuz içinden su içenler idik… 


Bahçeye de 5-6 yıl evvel ektiğimiz bir ağaç da Mersin Ağacı… Şu anda çiçeklerle bezenmiş durumda, fotoğrafladım instagram hesabımdan paylaştım… Bahçıvanımız Adem’e tembihledim bir türlü bu ağacım büyümüyor artık hiç bir şekilde budama yok, dallarını kesmeyeceksin dedim… Bizler ağacını değil ama dallarını ilk önce Kıbrıs’ta siyasi liderlerin köy gezilerinde köy girişlerine hazırlanan taglar üzerindeki kaplanan yeşillikte gördük… Yollara serpilen yaprakları ve dalları üzerinden konvoydaki araç tekerlerinin geçmesi ile ezilen dal ve yapraklarının etrafa yayılan müthiş kokusunu nefesimizde duyanlarız… 

Mersin dalları ile ikinci tanışıklığımız ise Kabristanlığa giderken aile bireylerinin ellerindeki çiçeklerin içinde gördüğümüz Mersin dalları ile oldu… 
Mersin ağacının Kıbrıs bitki örtüsünde de anılır bir adı vardır… Afrodit’in başında çelenk olarak onun da simgesi olduğu yazılanlar arasındadır… Ayrıca Kıbrıs folklorunda Mersin ağacı ‘Anamız’ ‘İlk Anamız’ ‘İkinci Anamız’ ve Beşikten mezara anamız olarak bilinmektedir… Kıbrıs’ta eski yıllarda pişik olan bebeklere ezilmiş Mersin yaprağı koyulması ile pişiğin tedavi edildiğini hatırlayanlarımız bilir. 

Anadolu’nun çok yerinde olduğu gibi Muğla yöresinde her gömüt taşının yanında bir ağaç dikilmiştir… Nitekim Kıbrıs’ta bu gelenek vardır ve ağaç mezarlıkların vazgeçilmezidir… Muğla’da bu ağaca oyuk denmiş olmasının nedeni ise gömütte yatanın ruhunu korumuş olduğuna dair olan inançtır… Mezarlar üzerine konulan Mersin dallarının ise kabir azabını hafiflettiğine dair olan inançlardır… 

Efsanesi ise ; ‘Driyope ve İyole, iki kız kardeştir. Driyope, evlidir. Birgün ikisi birlikte bir pınar kıyısına giderler. Çiçek açmış bir mersin ağacı, Driyope’nin ilgisini çeker ve bir dal koparır. Dal, kırıldığı yerden kanamaya başlar. Driyope, istemeden bir bitkinin ölümüne yol açmıştır.’ İstenmeden bir bitkinin ölümünden sorumlu tutulan evli kadın kaçarken ayaklarının hareket etmediğini görür, vücudu ağaçlaşmaya başlar Dehşet içinde kaçmaya çalışırken, ayaklarını kımıldatamadığını fark eder. Ayakları kök olmuş, bedeni ağaçlaşmaya başlamıştır. İyole, kardeşini kurtarmaya çalışır. Fakat yararı olmaz. Tam bu sırada Driyope’nin babasıyla kocası görünür. Kucaklarında da Driyope’nin oğlu yatmaktadır. Onların da elinden bir şey gelmez. Driyope, çocuğunu bağrına basıp emzirmeye çalışır. Fakat göğsü de ağaçlaşmaya başlamıştır. Driyope, çocuğundan ayrılmak istemez ve onun da ağaç olması için çocuğuna sımsıkı sarılır. Boşunadır… Yalnızca kendisi ağaçlaşmaktadır. Umutsuzluk içinde şöyle bağırır: ‘Hiç günahım yok! Cezayı gerektirecek bir şey yapmadım. Yaptımsa, yapraklarım dökülsün. Çocuğumu sütanneye verin. Oğlumu dallarımın altında emzirsin. Büyüyünce de benim dallarımın gölgesinde oynasın, bana ‘Anne!’ diye seslensin. Ama söyleyin ona, sakın dal koparmasın hiçbir ağaçtan…’ Der ve susar. O, artık görkemli bir ağaca dönüşmüştür.’ Demek ki her ağacın gerek meyvesinin gerekse yaprağının geçmişten bu güne söylemlerde yer alan düşündürücü hikâyeleri vardır… 
Efsanelerin günümüze ağızdan ağıza yayılmış olması ile zamanımızda dahi Mersin dallarının benzer şekillerde gelenek ve kültürümüzde yer alıp kullanımı belki de bu hikâyelerden kaynaklanmaktadır… Aynen Mevlana’nın dediği gibi ”İyi ağaçtan, talihli dal çıkar.’ O halde hiç bir ağaca zarar vermemek gerek… Zarar verenlerin ise geriye bir şekilde sadece hikayelerinin kaldığı gibi…

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s